Ricky bir şey söylemek istiyor

Folk şarkıcısı Ani Di Franco, aşk acısını anlattığı bir parçasında şöyle söyler: “Birden radyodaki bütün pop şarkıları bana hitap eder oldu”… Vizyona girmekte olan “Ricky”, yeni anne-babalar ve diğer çocuk meraklıları üzerinde bu şarkılara benzer bir etki yaratacak.

Rose Tremain’in “Moth” (Kelebek) isimli hikayesinden esinlenen film, masalsı (ortalama izleyiciye göre sıkıcı) ve dolaylı bir üslupla ebeveynlerin, çocuklarının bağımsızlığını kabullenmekten korkmalarını konu almış. Filmi seyretmeyi düşünüyorsanız yazının devamını okumayın, sürpriz olsun!

François Ozon yönetimindeki Fransız-İtalyan filmi, sıradan iki vatandaşın ilişkisinden doğan bir bebeğin sırtında zamanla gelişen bir çift kanatın hikâyesi. Benim hoşuma giden, yönetmenin gerçek dışılığı gerçek gibi anlatmak için yaptığı numaraların çok başarılı olması.
Mesela sekiz yaşında bir kız çocuk sahibi olan kadının yaşadığı ilişki sırasında kızını ihmal etmesi, izleyiciyi sinirlendiriyor. Ama gerçek hayatta pek çok ebeveynin düştüğü bu hata, filmin çocuksu temasını kırmayı başarıyor. Bebeğin sırtında çıkan kanatların, melek kanadına değil tavuk kanadına benzemesi gibi!

Oğlunun sırtında kızarıklıklar gördüğünde ağlamaklı olup babayı, bebeği dövmekle suçlayan annenin, yeni uzuvları doktora göstermeme kararı almasından “bebek için motosiklet kaskı” aramasına dek yaptığı pek çok hareket, ortalama her annenin yapacağı şeyler olduğundan filmden kopmak mümkün olmuyor. Uçarken çocuğu kontrol etmek için elinde tuttuğu ipi yanlışlıkla bıraktığında bile, kendini işin büyüsüne kaptırmış gökyüzünde süzülen oğlunu seyreden bu anneye “aptal kadın” demekte zorlanıyorsunuz!

Katie (anne) rolündeki Alexandra Lamy ve küçük kızını oynayan Mélusine Mayance’ın performansları övgüye değer. İkisinin de ifadelerindeki doğallık seyirciyi şaşırtıyor.

Boş vakit geçirmek için seyrettiğim bu film sayesinde Rose Tremain’in anlatım üslubunu keşfetmiş oldum. Çocuksuz anneler ve annesiz çocuklar üzerinde epey kafa yorduğu söylenen bu hikâye yazarını daha yakından tanımaya çalışacağım.

Krizin bununla ne ilgisi var?

Bilir misiniz bir fıkra vardır, Temel otoyolda giderken radyoda bir anons yapılır: “Dikkat dikkat, E5’te bir sürücü ters yönde gitmekte, bu yoldaki araçların son derece dikkatli olması gerekiyor”. Temel elini sallayarak bağırır: “Ne birisi be? Hepisi ters! Hepisi!”

Türkiye’ye döneli on yıl oldu, bu süre içinde iki büyük ekonomik kriz yaşadım.
İlkinde, 2000 yılında, 110 kişiyle beraber işten çıkarıldım.
Birkaç ay sonra ortalık Sertab Erener’in bir şarkısıyla inliyordu: “Uzanmışım kumsala, güneş damlar içime (…); Bir elimde ayna var, şair beni kıskanır, yatmışım sere serpe, sahildeyim”.

Ben de sahildeydim. Herkes gibi benim de sıkıntılarımdan sıyrılıp rahatlamaya, işsizlik halimi unutup “tatil yapmaya” ihtiyacım vardı, ve eşim-dostum sağ olsun yapabildim! Ama kumsalda dahi Sertab Erener’in o “şirin” şarkısında şakıdığı cümleler, yüzüme tükürükler saçılarak söyleniyormuşçasına kaba ve patavatsız geliyordu bana. Şarkıyı her duyduğumda tüylerim diken diken oluyor, mutsuzlaşıyordum. Ve şuna şaşırıyordum: İnsanların birbirinin haline, vaktine empati gösterdiği bir toplumun içinden bir popçu hangi mantıkla böyle bir şarkıyı, böyle bir zamanlamayla piyasaya sürebilmişti? Reklam devi abisinden taktik alarak işin marketing boyutlarını enli boylu hesaplama seçeneği olan, şarkısının her mısrasını, her notasını yetmiş milyonun nabzına göre –en doğru şekilde- ölçe biçe derleme şansına sahip bir şarkıcı, bu parçasını bu kritik zamanda sunmayı nasıl göze alabilmişti? Öte yandan, şarkıyı duyan oynuyordu!
Mecburiyetten mi? Bilinçsizlikten mi? Yoksa can-ı gönülden mi?

2009’un şu son aylarında –yanlış bilmiyorsam- daha da derin bir kriz yaşamaktayız.
Ben yine işimden oldum.
Evde oturmuş hayatımdaki iyi şeylere odaklanmaya çalışıyor, bütçemi, neyden nasıl kısabileceğimi düşünüyor, hesaplı alışveriş yapıyorum.
Gazetemi açıyorum ve bir Renault Megane Sport Tourer reklamı görüyorum. Slogan: “Onca neden varken, nedensiz isteyeceksiniz”.
TV spotunu hatırlıyorum: Bir adam showroom’a gelmiş, hayran hayran arabayı süzüyor. Satıcı soruyor: “Çok çocuklu bir ailesiniz herhalde”. Başını sallayarak hayır diyor adam. “Anladım, çok akrabanız var”. Yine hayır. Konuşma ilerledikçe anlaşılıyor ki bu bekar ve özgür adam, koca arabayı “öylesine” istiyor.
Kriz döneminde kaçımızın, ihtiyacımızdan fazlasını “öylesine” isteme lüksü var acaba?
Bu reklamı beğendiniz mi?
Mecburiyetten mi? Bilinçsizlikten mi? Yoksa can-ı gönülden mi?
Ne olur bana söyleyin, ben mi ters yöndeyim, yoksa bunların “hepisi” mi ters geliyor?